Metale towarzyszą nam na co dzień – w budynkach, transporcie, lotnictwie czy medycynie. Ich wytrzymałość, trwałość i bezpieczeństwo zależą jednak od mikrostruktury, niewidocznej gołym okiem. To właśnie mikrostruktura, powstająca podczas odlewania i obróbki cieplnej, determinuje właściwości materiału.
Naukowcy poznają ją dzięki mikroskopom – od klasycznych mikroskopów metalograficznych po zaawansowaną mikroskopię elektronową (SEM), umożliwiającą obserwowanie struktur w skali nanometrów.
Wyjątkowym przykładem połączenia nauki i estetyki jest nagrodzona mikrofotografia „Penguin”, przedstawiająca mikrostrukturę stopu tytanu Ti-6Al-4V. Obraz wykonany w świetle spolaryzowanym ujawnia charakterystyczną dwufazową, iglastą strukturę (α + β), odpowiadającą za doskonałe właściwości mechaniczne tego materiału, szeroko stosowanego w lotnictwie i medycynie.
Mikroskopia elektronowa pozwala z kolei analizować materiały o bardzo drobnej strukturze, takie jak proszki metaliczne. Obraz proszku molibdenowego przy powiększeniu 10 000× ujawnia detale niedostępne dla klasycznej mikroskopii świetlnej, podkreślając znaczenie tego pierwiastka w energetyce, przemyśle chemicznym i elektronice.
Badania mikroskopowe udowadniają, że świat metali to nie tylko inżynieria i technologia, ale również nauka połączona ze sztuką. Dzięki tym analizom powstają coraz bardziej zaawansowane i niezawodne materiały, które kształtują współczesny świat.
Łukasz Boroń, metalograf i starszy specjalista ds. badań w Łukasiewicz – Krakowskim Instytucie Technologicznym, jest autorem nagrodzonych mikrofotografii i współautorem wystaw w instytucjach naukowych oraz kulturalnych w Polsce. Jego prace były publikowane w międzynarodowych kalendarzach oraz serii znaczków Poczty Polskiej „Piękno zaklęte w metalu”.
Zapraszamy do lektury artykułu: Ukryty świat metali – co można zobaczyć pod mikroskopem
